Islam Tools Logo
Islam Tools - Islamic Digital Companion
#250 / 500 • Sahih al-Bukhari • Sahih

Sahih al-Bukhari 6000 (Book 78, Hadith 31) — Merhamet, Rıfk ve Şefkat

Ebû Hüreyre (رضي الله عنه) • Sahih (Imam Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari (Ijma' / Scholarly Consensus))

Hadis Kütüphanesine Dön
Hadis Tercüme Dili:
#250 • Sahih al-Bukhari 6000 (Book 78, Hadith 31)Sahih-i BuhârîMerhamet, Rıfk ve Şefkat
Sahih
Sahâbî Râvi
Ebû Hüreyre (رضي الله عنه)

Narrated Abu Huraira

Kitap ve Hadis No: Good Manners and Form (Al-Adab) (Book 78, Hadith 31)
Tahkik ve Hüküm Kaynağı: Imam Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari (Ijma' / Scholarly Consensus)

حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ جَعَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ، فَأَمْسَكَ عِنْدَهُ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ جُزْءًا، وَأَنْزَلَ فِي الأَرْضِ جُزْءًا وَاحِدًا، فَمِنْ ذَلِكَ الْجُزْءِ يَتَرَاحَمُ الْخَلْقُ، حَتَّى تَرْفَعَ الْفَرَسُ حَافِرَهَا عَنْ وَلَدِهَا خَشْيَةَ أَنْ تُصِيبَهُ ‏"‏‏.‏

Ebu Hureyre'den, dedi ki: "Resulullah Sallallahu Aleyhi ve Sellem'i şöyle buyururken dinledim: Allah rahmeti yüz parçaya bölmüş, bunun doksan dokuz parçasını yanında alıkoymuş, bir tek parçasını da yere indirmiştir. İşte atın, yavrusuna isabet eder korkusuyla ayağını kaldırmasına varıncaya kadar bütün yaratılmışlar kendi aralarında bu parça dolayısı ile merhametleşirler. " Bu Hadis 6469 numara ilede var. Diğer tahric edenler: Tirmizi; Müslim, Tevbe Fethu'l-Bari Açıklaması: "Allah, rahmeti yüz parçaya ayırmıştır." Müslim'in, Ata yoluyla, Ebu Hureyre'den rivayetinde: "Şüphesiz Allah'ın yüz rahmeti vardır" şeklindedir. Yine Müslim'de Selman'ın rivayet i şu şekildedir: "Allah gökleri ve yeri yarattığı gibi yüz rahmet yarattı. Her bir rahmet göklerle yer arasını dolduracak kadardır." Kurtubi dedi ki: Yani yüce Allah, gökleri ve yeri takdirini açığa koyduğu gün bu rahmetleri takdirini de izhar etmiştir. "Her bir rahmet gökler ve yer arasını dolduracak kadardır" ifadesinden maksat, bu rahmetin büyüklüğünü ve çokluğu nu anlatmaktır. "İşte atın, yavrusuna isabet eder korkusuyla ayağını kaldırmasına varıncaya kadar bütün yaratılmışlar bu parçadan ötürü kendi aralarında merhametleşirler." Ata yoluyla gelen rivayette: "Bu rahmet içinde birbirlerine şefkat, birbirlerine merhamet gösterirler. Yabani hayvanlar bile yavrularına bununla şefkat gösterirler" denilmektedir. Hadiste dünya hayatında yaratılmışlar arasındaki merhametin, kıyamet gününde de var olacağına ve onunla birbirlerine karşı merhametleşeceklerine de işaret vardır. el-Mühelleb bunu açıkça ifade ederek şöyle demiştir: Şam yüce Allah'ın kulları için yaratıp dünyada iken onların nefislerinde takdir etmiş olduğu rahmet, kıyamet gününde kendi aralarındaki hakları birbirlerine kendisi ile bağışlayacakları merhametin kendisidir. Şamyüce Allah'ın onlardaki bu rahmeti ile onlara merhamet etmesi ve bunun her şeyi kuşatan rahmeti dışında bir rahmet olması da mümkündür. Çünkü her şeyi kuşatan rahmeti, onun zatının sıfatlarından olup her zaman bu rahmet sıfatına sahiptir. İşte onlarda yaratmış olduğu rahmetten ayrı olarak kendisi ile kendilerine merhamet edeceği rahmeti budur. Kendi nezdinde alıkoyduğu rahmetin, yeryüzünde bulunanlara mağfiret dileyen meleklerdeki rahmet olması da mümkündür. Çünkü o meleklerin yeryüzündekilere mağfiret dilemeleri, meleklerin nefislerinde, yeryüzünde bulunanlara merhamet taşıdıklarına bir delildir. İbn Ebi Cemra da şöyle demiştir: Hadisten, müminleri sevindirmenin güzelliği anlaşılmaktadır. Çünkü adeten nefsin sevinci, kendisine vaat edilen şeylerin bilinen şeyler olup bunların ona bağışlanması halinde daha mükemmelolur. Hadiste iman ve yüce Allah'ın gizli, saklı bulunan rahmetlerini büyük çapta ümit etmek de teşvik edilmektedir

— Mehmet Sofuoğlu / Diyanet İşleri Başkanlığı Sahih-i Buhari Tercümesi

Ses Politikası: Hz. Peygamber'in (ﷺ) hadis-i şeriflerine hürmeten yapay zeka veya sentetik seslendirme (TTS) kesinlikle kullanılmamaktadır.
Eğitim ve Şerh Notları (Hadis Metninden Bağımsız Editöryal Özet)Merhamet, Rıfk ve Şefkat

Ana Mesaj ve Hikmet

Merhamet ایدنlere Rahmân olan Allah merhamet eder; rıfk (yumuşaklık) bulunduğu her şeyi güzelleştirir.

Günlük Hayata Tatbiki

İnsanlara ve tüm canlılara şefkatle yaklaşın, zorda kalanların sıkıntısını giderin ve sertlikten kaçının.

Temel İslami Kavramlar

Rahmet (الرحمة)

Yaratılanlara karşı şefkat, empati ve iyilik duygusu.

Rıfk (الرفق)

Her işte nezaket, yumuşaklık ve kolaylaştırıcılık.

Şefkat (الشفقة)

Zayıfları, yaşlıları ve muhtaçları koruyup gözetmek.

İlmî ve Fıkhî Bağlam

Hadis ilminde talebelere ilk öğretilen 'Müselsel bi'l-Evveliyye' hadisi, merhameti esas alan 'Merhamet ایدنlere Rahmân merhamet eder' hadisidir.

İlmî Not: Bu kütüphane İslami eğitim ve kültür amaçlıdır. Özel fıkhî meselelerde ehliyetli İslam âlimlerine danışılmalıdır.

Sahâbî Râvi ve Sünnet Emanetçisiرضي الله عنه

أبو هريرة عبد الرحمن بن صخر الدوسي

Ebû Hüreyre (Abu Hurairah 'Abd ar-Rahman ibn Sakhr ad-Dawsi)

Sahâbe-i kirâm arasında en çok hadis rivayet eden büyük sahâbî (Müksirûn'un التاجı). Yemen'in Devs kabilesinden olup Hicret'in 7. yılında Medine'ye gelmiş, Ashâb-ı Suffe arasında Hz. Peygamber'in (ﷺ) sünnetini hıfzetmeye hayatını vakfetmiştir.

Kaynak Doğrulama ve Tahkik Kaydı

APPROVED_FOR_PUBLICATION
Kaynak Eser: Sahih al-Bukhari (Sahih al-Bukhari 6000 (Book 78, Hadith 31))
Tahkik ve Hüküm Kaynağı: Imam Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari (Ijma' / Scholarly Consensus)
Imam al-Bukhari: Sahih
SOURCE_IDENTIFIEDARABIC_TEXT_VERIFIEDREFERENCE_VERIFIEDNARRATOR_VERIFIEDAUTHENTICITY_VERIFIEDTRANSLATION_VERIFIEDCOPYRIGHT_VERIFIEDEDITORIAL_REVIEWEDAPPROVED_FOR_PUBLICATION

İlgili Kur'ân Âyetleri

İlgili Nebevî Hadisler

Kitap ve Hadis No: Mortgaging (Bk. 48, No. 5)

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ ‏ "‏ الرَّهْنُ يُرْكَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا، وَلَبَنُ الدَّرِّ يُشْرَبُ بِنَفَقَتِهِ إِذَا كَانَ مَرْهُونًا، وَعَلَى الَّذِي يَرْكَبُ وَيَشْرَبُ النَّفَقَةُ ‏"‏‏.‏

Ebu Hureyre r.a.'den rivayet edilmiştir: Allah Resulü Sallallahu Aleyhi ve Sellem "Binek hayvanı rehin verildiğinde yapılan masrafa karşılık ona binilir; sağmal hayvan rehin verildiğinde yapılan masrafa karşılık olarak sütü içilir. Binen ve sütünü içen her kimse masrafı o karşılar" buyurmuştur

— Mehmet Sofuoğlu / Diyanet İşleri Başkanlığı Sahih-i Buhari Tercümesi

Tahkik ve Hüküm Kaynağı: Imam Muhammad ibn Isma'il al-Bukhari (Ijma' / Scholarly Consensus)
Tam Kaynak ve Açıklama
Kitap ve Hadis No: The Book of Virtue, Enjoining Good Manners, and Joining of the Ties of Kinship (Bk. 45, No. 99)

حَدَّثَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ، حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عَمْرَةَ، - يَعْنِي بِنْتَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لاَ يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ وَمَا لاَ يُعْطِي عَلَى مَا سِوَاهُ ‏"‏ ‏.‏

Bize Harmele b. Yahya El-Tücîbî rivayet etti. (Dediki): Bize Abdullah b. Vehb haber verdi. (Dediki): Bana Hayve haber verdi. (Dediki): Bana İbni Hâd, Ebû Bekr b. Hazm'den, o da Amra'dan (yâni binti Abdirrahman'dan), o da Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in zevcesi Âişe'den naklen rivayet etti ki: Resûlullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Yâ Âişe! Şüphesiz ki, Allah refikdir. Rıfkı sever. Rıfk karşılığında şiddet ve başkası için vermediğini verir.» buyurmuşlar. İzah 2594 te

— Ahmed Davudoğlu / Sahih-i Müslim Tercümesi

Tahkik ve Hüküm Kaynağı: Imam Muslim ibn al-Hajjaj (Ijma' / Scholarly Consensus)
Tam Kaynak ve Açıklama
Kitap ve Hadis No: General Behavior (Kitab Al-Adab) (Bk. 43, No. 169)

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُسَدَّدٌ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي قَابُوسَ، مَوْلًى لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ ارْحَمُوا أَهْلَ الأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ ‏"‏ ‏.‏ لَمْ يَقُلْ مُسَدَّدٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Abdullah İbn Amr'den (rivayet edildiğine göre); Nebi (s.a.v.) (şöyle) buyurmuştur: "Merhametli olanlara, Rahman (olan Allah) merhamet eder. (Öyleyse siz) yerde bulunanlara merhametti davranınız da gökteki de size merhamet etsin." Müsedded (bu hadisi rivayet ederken) Abdullah ibn Amr’in "kölesi" (kelimesi) ile "bu hadisi Hz. Neb s.a.v.’e ulaştırdı" ... cümlesini hiç zikretmedi. (Hadisi doğrudan doğruya): "Nebi (s.a.v.) buyurdu ki" (diye­rek) rivayet etti

— Necati Yeniel & Hüseyin Kayapınar (Sünen-i Ebu Davud Tercümesi)

Tahkik ve Hüküm Kaynağı: Al-Albani (Sahih); Muhammad Muhyi Al-Din Abdul Hamid (Sahih); Shuaib Al Arnaut (Sahih Lighairihi); Zubair Ali Zai (Isnaad Hasan)
Tam Kaynak ve Açıklama
İlgili İslami Araçlar ve Rehberler

Tamamlayıcı İslami Araçları ve Eğitim Rehberlerini Keşfedin

Günlük ibadetlerinizi, Kur'an ve Sünnet çalışmalarınızı ve aile eğitiminizi bu bağlantılı araçlarla destekleyin. Günlük ibadet ve ilim takibinizi tamamlamak için bu sayfayı Kur'an-ı Kerim (Mushaf, Meal & Tilavet), Günlük Dualar ve Zikirler ve Esmaü'l-Hüsna (Allah'ın 99 İsmi) araçlarıyla birlikte kullanabilirsiniz.